Ο ΦΠΑ (Φόρος Προστιθέμενης Αξίας) είναι φόρος κατανάλωσης που εισπράττεις από τους πελάτες σου εκ μέρους του Δημοσίου. Αν είσαι υπόχρεος ΦΠΑ, τον προσθέτεις στις τιμές σου, τον εισπράττεις και τον αποδίδεις στην ΑΑΔΕ — με τη φορολογική περίοδο που ισχύει για την επιχείρησή σου.
ΑΦΜ vs. αριθμός ΦΠΑ — ποια είναι η διαφορά;
Στην Ελλάδα η σύγχυση είναι πολύ συνηθισμένη, επειδή χρησιμοποιούνται μαζί δύο αριθμοί:
| Αριθμός | Μορφή | Ποιος τον δίνει | Για τι χρησιμοποιείται |
|---|---|---|---|
| ΑΦΜ (Αριθμός Φορολογικού Μητρώου) | 9 ψηφία, π.χ. 756606808 |
ΑΑΔΕ | Ταυτότητα σε κάθε φορολογική συναλλαγή — φορολογικές δηλώσεις, τιμολόγια, παραστατικά |
| Αριθμός ΦΠΑ (EU VAT) | EL + 9 ψηφία, π.χ. EL756606808 |
ΑΑΔΕ | Για διασυνοριακές Β2Β συναλλαγές μέσα στην ΕΕ |
Το βασικό που πρέπει να ξέρεις: Ο ευρωπαϊκός αριθμός ΦΠΑ στην Ελλάδα είναι απλώς EL μπροστά από το ΑΦΜ σου. Αν έχεις ΑΦΜ 756606808, ο αριθμός ΦΠΑ σου για ευρωπαϊκές συναλλαγές είναι EL756606808. Δεν είναι διαφορετικός αριθμός — είναι το ίδιο.
Σε εγχώρια τιμολόγια αναγράφεις μόνο το ΑΦΜ σου (χωρίς EL). Το πρόθεμα EL χρειάζεται μόνο όταν τιμολογείς επιχείρηση σε άλλη χώρα της ΕΕ.
Πηγές: AADE: Έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Χρειάζεσαι να χρεώνεις ΦΠΑ;
Όχι αυτόματα. Στην Ελλάδα ισχύει όριο απαλλαγής: αν ο ετήσιος τζίρος σου είναι κάτω από €10.000, μπορείς να υπαχθείς στο καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ (ισχύον ειδικό εγχώριο καθεστώς μικρών επιχειρήσεων). Σε αυτή την περίπτωση δεν χρεώνεις ΦΠΑ και δεν υποβάλλεις δηλώσεις ΦΠΑ, αλλά δεν μπορείς και να πάρεις πίσω ΦΠΑ από τις αγορές σου (εισροές).
Αν ξεπεράσεις το όριο — ή αν επιλέξεις να εγγραφείς εκούσια — γίνεσαι υπόχρεος ΦΠΑ και εφαρμόζεις τον αντίστοιχο συντελεστή.
Ενδεικτικοί βασικοί συντελεστές ΦΠΑ στην Ελλάδα:
| Συντελεστής | Εφαρμόζεται σε |
|---|---|
| 24% | Κανονικός συντελεστής — γενικές υπηρεσίες, εμπορεύματα |
| 13% | Μειωμένος — τρόφιμα, εστιατόρια, γεωργικά εισροές |
| 6% | Υπερμειωμένος — φάρμακα, βιβλία, εφημερίδες |
Πηγές: AADE: Ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων.
Η παραπάνω λίστα δεν καλύπτει όλες τις ειδικές κατηγορίες ή γεωγραφικές μειώσεις. Για την τρέχουσα ταξινόμηση και τις μειώσεις νησιών, δες τον φορολογικό οδηγό του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Πού να βρεις το ΑΦΜ σου
Το ΑΦΜ εμφανίζεται σε πολλά έγγραφα:
- Βεβαίωση απόδοσης ΑΦΜ — το επίσημο έγγραφο από την ΑΑΔΕ κατά την εγγραφή σου. Αν δεν το έχεις, μπορείς να εκτυπώσεις αντίγραφο από το myAADE.
- Εκκαθαριστικό σημείωμα — η ετήσια εκκαθάριση φόρου που στέλνει η ΑΑΔΕ, το ΑΦΜ εμφανίζεται στην κεφαλίδα.
- Φορολογική ενημερότητα — το πιστοποιητικό που εκδίδεται από την ΑΑΔΕ· το ΑΦΜ αναγράφεται πάντα.
- Δήλωση Ε1 / Ε3 — στην κεφαλίδα κάθε φορολογικής δήλωσης.
- Κάθε επίσημη επιστολή από την ΑΑΔΕ — το ΑΦΜ βρίσκεται στην κεφαλίδα ή στο πεδίο στοιχείων φορολογουμένου.
- myAADE (myaade.gr) — σύνδεση με Taxisnet → «Στοιχεία Μητρώου» → εμφανίζεται το ΑΦΜ και ο εγγεγραμμένος αριθμός ΦΠΑ.
Αν δεν θυμάσαι το ΑΦΜ σου και δεν έχεις κανένα από τα παραπάνω έγγραφα, μπορείς να το αναζητήσεις με την ταυτότητά σου μέσω των επίσημων καναλιών της ΑΑΔΕ / my1521.
Πού να επιβεβαιώσεις αν είσαι εγγεγραμμένος στον ΦΠΑ
Το ΑΦΜ σου υπάρχει, αλλά αυτό δεν σημαίνει αυτόματα ότι είσαι υπόχρεος ΦΠΑ. Για να δεις το καθεστώς σου:
- Σύνδεσε στο myAADE (myaade.gr) με Taxisnet.
- Πήγαινε στο Μητρώο → Στοιχεία Μητρώου.
- Εκεί βλέπεις αν υπάρχει ενεργός κωδικός ΦΠΑ και τον τύπο υπαγωγής σου (κανονικό καθεστώς ή απαλλαγή του ειδικού καθεστώτος μικρών επιχειρήσεων).
Αν δεν είσαι εγγεγραμμένος στον ΦΠΑ, δεν έχεις αριθμό ΦΠΑ — ακόμα και αν έχεις ΑΦΜ. Η εγγραφή στον ΦΠΑ γίνεται μέσω myAADE ή σε αρμόδια ΔΟΥ, με υποβολή δήλωσης έναρξης δραστηριότητας.
Πηγές: AADE: Ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων, AADE: Επικοινωνία / my1521.
Τι αναγράφεις στο τιμολόγιο
Στο εγχώριο τιμολόγιο αναγράφεις την απαιτούμενη φορολογική ταυτότητα και τη μεταχείριση ΦΠΑ. Αν υπάγεσαι στο ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων, χρησιμοποίησε την ένδειξη απαλλαγής που προβλέπει η ΑΑΔΕ. Πηγή: AADE: Ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων.
Για γενικές B2B υπηρεσίες προς επιχείρηση άλλου κράτους μέλους ισχύει συνήθως αντίστροφη επιβάρυνση, με έλεγχο ιδιότητας, αριθμών ΦΠΑ και τόπου παροχής. Για αγαθά ισχύουν ξεχωριστές προϋποθέσεις ενδοκοινοτικής παράδοσης και μεταφοράς. Δεν αρκεί η χώρα του πελάτη για κάθε περίπτωση. Πηγή: Your Europe: Cross-border VAT.
Προσθήκη ΦΠΑ σε τιμολόγια στο Billino
Η Ελλάδα και η σύνδεση AADE myDATA δεν είναι ακόμη δημόσια διαθέσιμες στο Billino. Δεν μπορείς σήμερα να ενεργοποιήσεις ελληνικό επιχειρηματικό προφίλ ή ελληνική διαβίβαση ακολουθώντας αυτόν τον οδηγό. Δες την κάλυψη χωρών.